ترمو رله چگونه کار میکند و در کجا استفاده میشود؟
در سیستمهای الکتریکی، گاهی به دلایل مختلف جریانهای بیشازحد ایجاد میشوند. این جریانها باعث تولید گرمای زیاد شده و میتوانند منجر به سوختن کابلها و آسیب به تجهیزات شوند. برای محافظت در برابر این خطرات، تجهیزات حفاظتی مختلفی مانند فیوزهای خودکار، کلیدهای کمپکت و ترمو رلهها استفاده میشوند. انتخاب نوع مناسب حفاظت، به ویژگیهای الکتریکی بار مورد نظر بستگی دارد.
ترمو رلهها از جمله تجهیزات حفاظتی هستند که برای محافظت موتورهای آسنکرون در برابر جریانهای بیشازحد، متناسب با مشخصه زمانی-جریانی آنها طراحی شدهاند.
ترمو رله چگونه کار میکند؟
درون ترمو رله، یک عنصر بیمتال متشکل از دو فلز با ضریب انبساط متفاوت وجود دارد. روی این عنصر، سیمپیچ گرمایشی قرار دارد. در صورت عبور جریان بیشازحد، سیمپیچ گرم شده و باعث انبساط بیمتال میشود. این انبساط منجر به خم شدن بیمتال در جهت فلز با ضریب انبساط کمتر شده و در نهایت باعث تغییر وضعیت کنتاکتها میشود. کنتاکتهای بسته باز شده و کنتاکتهای باز بسته میشوند. این تغییر وضعیت باعث قطع انرژی بوبین کنتاکتور و در نتیجه قطع مدار میشود.
زمان واکنش ترمو رله با مقدار جریان عبوری از سیمپیچ رابطه مستقیم دارد. چون گرم شدن بیمتال نیازمند زمان است، ترمو رلهها معمولاً در مواردی استفاده میشوند که جریان بیشازحد برای مدت کوتاهی قابل تحمل باشد. اگر جریان قبل از رسیدن به زمان قطع به مقدار نرمال بازگردد، ترمو رله عمل نخواهد کرد. کاربرد اصلی ترمو رلهها در حفاظت موتورهای آسنکرون است.
دلایل اصلی کشیدن جریان بیشازحد توسط موتور شامل بارگذاری بیشازحد، افت ولتاژ تغذیه، عدم تعادل ولتاژ بین فازها و توقف محور موتور است. هر موتور دارای تحمل مشخصی در برابر اضافهبار است که توسط سازنده تعیین میشود. این ویژگی، استفاده از ترمو رله را بهعنوان محافظ مناسب برای موتورها توجیه میکند.
کلاس قطع در ترمو رلهها چیست؟
کلاسهای قطع شامل مقادیر دو، سه، پنج، ده، بیست، سی و چهل هستند. این کلاسها زمان قطع ترمو رله را در صورتی که جریان عبوری هفتودو دهم برابر جریان تنظیمشده باشد، مشخص میکنند. برای مثال، ترمو رله با کلاس ده، در صورت عبور جریان هفتودو دهم برابر مقدار تنظیمشده، بین دو تا ده ثانیه بعد عمل خواهد کرد.
جبرانسازی دمای محیط در ترمو رلهها
یکی از ویژگیهای مهم ترمو رلهها، قابلیت جبرانسازی دمای محیط است. یعنی عملکرد ترمو رله در محدوده دمایی تعریفشده، مستقل از دمای محیط باقی میماند. برای این منظور، علاوه بر بیمتالهای سهفاز، یک بیمتال چهارم نیز بهکار میرود. این بیمتال اضافی در صورت افزایش دما، بهگونهای خم میشود که مکانیزم قطع را از نقطه عملکرد دور کرده و تأثیر دمای محیط را خنثی میکند.
ترمو رلههای سیگما مطابق با استاندارد تیاسئیان ششهزار و نودوهفت – چهار – یک، در محدوده جریان صفر ممیز شانزده تا دویستوچهل آمپر و با کلاس قطع ده تولید میشوند. این رلهها دارای دکمه تست عملکرد، گزینه تنظیم دستی یا خودکار برای ریست خطا، و قابلیت جبرانسازی دمای محیط هستند. علاوه بر نصب روی کنتاکتور، امکان نصب مستقل با استفاده از پایه ریل سیوپنج میلیمتری نیز وجود دارد. ترمو رلههای سیگما راهحلی ایمن، فشرده و اقتصادی برای راهاندازی و حفاظت موتورها ارائه میدهند.