18
نوامبر

کنتاکتور چیست؟

کنتاکتور یک وسیله الکتریکی است که مانند کلید، وظیفه قطع و وصل جریان را به عهده اما دارای تفاوت های عمده ای با کلید می باشد.
در وحله اول باید بگوییم که کلید، تعداد دفعات قطع و وصل بسیار پایینی دارد ولی کنتاکتور در اصل برای همین ساخته شده است که بتواند به تعداد بسیار زیاد جریان را قطع و وصل کند و دچار مشکل نشود.
تفاوت دومی که بین کنتاکتور و کلید وجود دارد نحوه عملکرد آنهاست به طوری که کلید معمولا به وسیله اهرم عمل قطع و وصل را آنجام می دهد ولی در کنتاکتور این کار به وسیله بوبین انجام می شود.
کنتاکتورها در زمینه توزیع و شبکه برق یکی از رایج ترین و پرکاربردترین تجهیزات می باشند.

کنتاکتور در تابلو برق

اجزای کنتاکتور

  • بوبین: این قسمت در کنتاکتور با برقدار شدن دو سر مثبت و منفی بوبین مانند آهنربا عمل کرده و باعث وصل شدن مدار می شود.
  • کنتاکت بسته یا NC: این قسمت از کنتاکتور معمولا جریان را عبور می دهد و در صورت اتصال بوبین مدار خود را قطع می کند.
  • کنتاکت باز یا NO: این قسمت از کنتاکتور دقیقا برعکس کنتاکت بسته عمل می کند و در صورت برقدار بودن بوبین جربان مدار خود را وصل می کند.
  • محل اتصال سیم های برق اصلی و مصرف کننده که ارتباط آنها به وسیله بوبین کنترل می شود.

اجزاء کنتاکتور

تشریح نحوه عملکرد کنتاکتور

بسته به تک فاز یا سه فاز بودن، کنتاکتور می تواند یک خروجی و ورودی یا سه ورودی یا خروجی داشته باشد که سیم برق را به قسمت ورودی و سیم های مصرف کننده را به قسمت خروجی نصب می کنیم.
بر روی کنتاکتور معمولا دو ورودی وجود دارد به نام های A1 و A2 که با اتصال جریان به آنها بوبین برق دار شده و باعث اتصال کنتاکت های اصلی کنتاکتور می گردد و برق از ورودی به مصرف کننده می رسد.
بر روی کنتاکتور چند کنتاکت کمکی بسته و باز وجود دارد که کاربرد آنها کنترل مدار می باشد. برای مثال می توان گفت که با برق دار شدن بوبین اتصال کنتاکت ها انجام شده و باعث روشن شدن پمپ آب مخزن می شود. در این حالت کنتاکت های کمکی باز کنتاکتور بسته شده و باعث روشن شدن سنسور میزان آب مخزن می شود و حفاظت لازم برای بیش از حد پر نشدن مخزن را انجام می دهد.

کنتاکتور چیست؟

انواع کنتاکتور

رنج کنتاکتورها از 9 آمپر شروع شده و انواع رنج های مختلف را شامل می شوند. بوبین کنتاکتور نیز می تواند 12، 24، 45، 110، 230 ولت باشد.

کنتاکت اصلی و کمکی

کنتاکتور ها شامل دو بخش کنتاکت اصلی و کنتاکت کمکی میباشد. این دو قطعه از نظر ساختار شباهت بسیاری به بکدیگر دارند در حالی که در عملکرد متمایز اند.
کنتاکت های کمکی اغلب عملکردی کنترلی داشته و سیگنال خروجی ایجاد میکنند در حالی که از کنتاکت اصلی برای قطع و وصل مدار الکتریکی در توان بالا بهره برده میشود.
همچنین می توان از طریق کنتاکت های کمکی ابزار های دیگر مثل رله را به کنتاکتور متصل کرد یا چندین کنتاکتور را به طور سری یا موازی به یکدیگر وصل کرد.

کنتاکتور چیست؟
خصوصیات کنتاکتور

کنتاکتورها خصوصیات مختلفی دارند ولی مهمترین آنها را می توان تعداد دفعات قطع و وصل قابل تحمل و حداکثر جریان و ولتاژ قابل تحمل دانست. الباقی خصوصیات کنتاکتور ها خیلی در انتخاب آن تاثیر گذار نیست.

مطالب مفید:

کاربردهای کنتاکتور

کاربرد عمومی کنتاکتور معموال در تابلو برق می باشد و همانطور که گفتیم وظیفه قطع و وصل کردن مدار قدرت را بر عهده دارد. البته دستور دهنده این عملکرد معمولا بر عهده کنترل کننده های منطقی می باشد.

  • کنتاکتورها برای اتوماسیون روشنایی در روشنایی صنعتی، تجاری و مسکونی استفاده می‌شوند.
  • کنتاکتورهای تک‌ پل در خودروها و با جریان DC 12 ولت کار میکنند.
  • به کار بردن همزمان کنتاکتورها همراه با قطع کننده های مدار، امنیت عملکرد بار در صنایع را بالا میبرد. در چنین کاربردهایی، از کنتاکتورها برای جابه‌جایی سریع بار استفاده می‌شود.
  • کنتاکتورهای دو پل (3 سیمه و تک فاز) برای کار با بار ولتاژ ۲۴۰ ولت AC مانند دستگاه های تهویه هوا استفاده میشوند.
  • مدار قدرت
  • مدار فرمان